Μπορούν τα μουσεία να αλλάξουν τον κόσμο; Το project N.E.R.O. (Narratives–Empathy–Resilience–Overflow): Συμμετοχικές pop-up μουσειακές δράσεις για το συλλογικό τραύμα και την επανασύνδεση με το μη ανθρώπινο στη μετα-πλημμυρική Θεσσαλία

Περίληψη

Το παρόν άρθρο παρουσιάζει τον σχεδιασμό και τη θεωρητική τεκμηρίωση του Project N.E.R.O. (Narratives, Empathy, Resilience, Overflow), μιας συμμετοχικής, pop-up μουσειακής πρότασης που εκπονήθηκε ως απάντηση στο συλλογικό τραύμα των πλημμυρών του 2023 στη Θεσσαλία. Το συγκεκριμένο πρόγραμμα αποτελεί πρόταση μουσειακής αγωγής και δεν έχει εφαρμοστεί ακόμα. Σε ένα τοπίο όπου η καταστροφή έχει διαρρήξει τον κοινωνικό ιστό και τη σχέση των κατοίκων με το περιβάλλον, το μουσείο καλείται να λειτουργήσει ως ένας χώρος κοινωνικής φροντίδας και πολιτικής δράσης. Αξιοποιώντας τον «μετασχηματιστικό λόγο» της Mörsch και τις αρχές των «Εκπαιδευτικών Κοινών», το εγχείρημα στοχεύει στην αποδόμηση της θεσμικής αυθεντίας και την ενεργό εμπλοκή της κοινότητας στη διαχείριση της μνήμης. Μέσα από τέσσερις πυλώνες-δράσεις, το Object Ritual, τη συμμετοχική δράση με πηλό, το Nature Journaling και τους ψυχογεωγραφικούς χάρτες, το ακρωνύμιο N.E.R.O. μετασχηματίζεται σε βιωματική πρακτική που μετατρέπει τις προσωπικές αφηγήσεις σε συλλογική μνήμη μέσω της επαφής με αντικείμενα. Ταυτόχρονα, σε αυτό το πλαίσιο, η ενσυναίσθηση καλλιεργείται σε ασφαλή πλαίσια, η ανθεκτικότητα ενισχύεται μέσω της επανασύνδεσης με το μη ανθρώπινο και η υπερχείλιση των συναισθημάτων χαρτογραφείται δημιουργικά. Υιοθετώντας μια τραυματο-ενήμερη προσέγγιση, η παρουσίαση αυτής της πρότασης μουσειακής πρακτικής καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το μουσείο μπορεί να μετασχηματιστεί σε πεδίο επούλωσης και οικολογικής ενδυνάμωσης, προάγοντας μια πιο δημοκρατική πολιτιστική πρακτική στην καρδιά της κλιματικής κρίσης.